DOCENT

Welke invloed kunnen docenten uitoefenen op het leren van studenten?

Inleiding

Als we leren, bijvoorbeeld een rijtje Franse woordjes, dan weten we dat één keer lezen niet volstaat. Nog een keer lezen en nog een keer, afdekken en proberen te herinneren wat er ook alweer stond, ontdekken dat lang niet alles is blijven hangen etc. etc. Na een half uur nog maar eens proberen te achterhalen of we het nog weten en het blijkt dat een deel van de opgedane kennis beklijft. Toch nog een keer de hele rij doornemen, afdekken etc.

Het leren van woordjes gaat het beste door telkens te herhalen, maar met steeds grotere tussenpozen.

Leren is een proces met verschillende stappen: opslaan in het werkgeheugen en uiteindelijk doorsluizen naar het langetermijngeheugen[1]. Het consolidatieproces (het vastleggen van de informatie/handelingen/vaardigheden) kan alleen plaatsvinden als de te oefenen kennis en vaardigheden herhaaldelijk langs de primair aangelegde paden (anatomisch, biochemisch) wordt geleid. (voor een beknopt overzicht zie wikipedia: langetermijngeheugen )

Herhaling is dus een belangrijk element van het leren. Dat geldt niet alleen voor het opdoen van kennis, maar evenzo goed voor het leren van vaardigheden (omgaan met computerprogrammatuur, skateboarden, tennissen, biljarten, etc.). Nu weten we ook dat er niets zo saai kan zijn als telkens hetzelfde doen en dat geldt voor studenten natuurlijk ook. Er zijn mensen die de herhaling voor lief nemen omdat ze die zien in het licht van later te bereiken doelen (arts worden, advocaat, onderzoeker), maar vaak is een dergelijke motivatie bij studenten (nog) niet aanwezig.

Daarnaast willen we dat de studenten niet alleen oppervlakkig leren (bv de uiterlijke kenmerken van een woordjes uit het eerste voorbeeld), maar dat ze verder gaan, dat er diepe verwerking van het woord (begrip, relatie etc.) plaatsvindt (letten op de betekenis). Voor diepe verwerking is meer nodig dan herhaling. Studenten moeten ergens de drive vinden om de energie te steken in de diepe verwerking van de stof.

Hoe kunnen we een curriculum nu zo opbouwen dat het niet saai wordt en dat diepe verwerking wordt gestimuleerd? Dat kan door de studenten de opgedane kennis (oppervlakkige verwerking) te leren begrijpen, toepassen en in te zetten voor het oplossen van problemen (diepe verwerking). Het inbouwen van deze vaardigheden voor diepe verwerking  in het onderwijs is een belangrijke voorwaarde voor het slagen ervan.

Samenhangend met het denken over de inrichting van het onderwijs komen verscheidene termen die alle een relatie hebben met het leren van studenten, telkens weer terug. Een paar wil ik noemen:

Door de regelmaat waarmee deze termen in de verschillende (beleids-)documenten terugkomen, lopen we het gevaar dat ze ‘sleets’ beginnen te raken en dat vermindert de aandacht die ze eigenlijk zouden moeten krijgen. En dat is niet wenselijk.

Op deze website staan bijdragen die alle te maken hebben met ‘studiesucces’ en voor docenten heb ik geprobeerd om de bovenstaande termen direct bereikbaar te maken en ze te voorzien van een samenvattend overzicht. Hierdoor wordt het zoeken vereenvoudigd.

Voor algemene didactische Tips & Trics is de website van BVdatabank een echte aanrader!

auteur: dr. Kees Groot

 

 


[1] Bear MF, Connors BW, Paradiso MA, Neuroscience, Lippincot Wiiliams & Wilkins, 2001