Toetsen

De doelen en functies van toetsen zijn velerlei, maar uiteindelijk nemen we een beslissing over personen. De (wijze van) toetsen bepaalt voor een groot deel het studeergedrag van studenten en om een juiste beslissing te kunnen nemen m.b.t. het al of niet gehaald hebben van de beoogde leerdoelen, moet de toets dus aansluiten bij die leerdoelen en moet de toets het juiste leergedrag bij de studenten hebben uitgelokt. Dat houdt tevens in dat de toets moet aansluiten bij de aanpak van het onderwijs.

Hieronder staan verscheidene doelen en functies van toetsen

Doel Functie
  • Selectie
  • Leermiddel
  • Voortgangscontrole
  • Kwalificatie
  • Toelating
  • Sturing
  • Bijsturen
  • Niveaubepaling

In het onderwijsproces speelt selectie (toelating) niet direct een rol, maar de andere doelen zijn wel in het onderwijs aanwezig.

Een voorbeeld van het gebruik van een toets als leermiddel is het inzetten van diagnostische toetsen als voorbereiding op een practicum. Studenten vinden de toetsen een zinvol leermiddel door de aanwezigheid van terugkoppeling op de antwoorden. Het blijkt in de praktijk dat frequent toetsen gekoppeld aan discussie leidt tot betere resultaten bij studenten (zie ook: Huiswerkbegeleiding en Tussentoetsen taalvaardigheid Engels).

Tussentoetsen kunnen naast een functie als leermiddel ook dienen ter controle van de voortgang. Het kan de docent immers informatie opleveren over het prestatieniveau van de studenten. Voorwaarde is dan wel dat de docent inzage wil hebben in de resultaten en de controle neemt dan wel weer tijd. Deze investering komt het onderwijs ten goede, want de informatie kan gebruikt worden om onderdelen die minder goed door de studenten worden gescoord, bij te stellen of aan te vullen.

In de Checklist Studiesucces is een apart deel opgenomen met aandachtspunten voor toetsing in een opleiding (zie ook: Checklist Tentamen- en Toetsbeleid). Regelmatig toetsen (verspreid over het jaar, tussentoetsen) wordt aangeraden, evenals compensatie (bijvoorbeeld een 5 compenseren met een 7 of  hoger) van onderdelen. Compensatoir toetsen is binnen het Nederlandse hoger onderwijs gebruikelijk binnen studieonderdelen, maar compensatie tussen onderdelen kan tot gevolg hebben dat een specifiek (lastig)  vak altijd door studenten wordt gecompenseerd met een ander (makkelijker)  vak (zie ook: Twijfels bij compensatoir toetsen)

Handreikingen voor toetsconstructie en controle van de kwaliteit van schriftelijke vragen vindt u in de Checklist Kwaliteit van schriftelijke toetsing

auteur: dr. C.G. Groot

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *