Vrijblijvendheid

Wat zegt Van Dale over ‘vrijblijvend’:

  • waarbij men tot niets verplicht wordt, zonder verdere verplichtingen
  • zich vrijheid van handelen voorbehoudend

In deze beschrijving zitten twee elementen:

  • men wordt tot niets verplicht (vanuit de kant van de opleiding)
  • men behoudt zich een vrijheid van handelen voor (de kant van de student)

Vrijblijvendheid is dus kennelijk niet iets wat alleen aan de kant van de student ligt, maar het kan ook door de inrichting van het onderwijs in de hand worden gewerkt. Als studenten het volgen van onderwijs als een bijbaantje beschouwen, dan zit er in het onderwijs kennelijk voldoende ruimte om die vrijheid te nemen.

In de checklist Studiesucces is een aantal ‘ontmoedigende’ (t.a.v. vrijblijvendheid) maatregelen opgenomen die een opleiding kan gebruiken om studenten aan de bal te houden. (zie ook: Studiesucces UvA) Vaak vereist dat de inzet van alle betrokkenen (docenten en andere medewerkers) om een dergelijke cultuurverandering teweeg te brengen. Vrijblijvendheid kan alleen worden doorbroken als gebrek aan inzet voor de studie zonder consequenties blijft voor de student. Dat houdt in dat er eisen gesteld mogen worden aan studenten, maar deze eisen moeten wel realistisch zijn. Studenten kunnen (zeker in het eerste jaar) soms moeilijk schatten hoeveel tijd een bepaalde taak kost. Om studenten bewust te maken van de noodzakelijke tijdsinvestering is het uitreiken van een urentabel door de docent een relatief eenvoudige oplossing. In de Good Practice van de faculteit Geesteswetenschappen van de UvA is een succesvol voorbeeld beschreven . In de Checklist Academische Integratie wordt het terugdringen van vrijblijvendheid gezien als een voorwaarde voor binding met de studie.

Kortom: het terugdringen van vrijblijvendheid kan worden bereikt door realistische eisen te stellen aan de student die, bij niet opvolgen, niet zonder consequenties zullen blijven. Dat lijkt schools, maar het raakt wel aan de werkelijkheid, omdat in het latere werkveld er ook gewerkt moet worden met deadlines en op tijd afleveren van producten.

auteur: dr. C.G. Groot

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *