Persoonskenmerken
Er lijkt weinig relatie te bestaan tussen de studievoortgang van studenten en bepaalde persoonskenmerken zoals woordenschat, algemene ontwikkeling, en de persoonlijkheidskenmerken extraversie, vriendelijkheid, neuroticisme (Bijleveld, 1993; Meerum Terwogt-Kouwenhoven, 1988; Schouwenburg, 1994). In een onderzoek over de studievoortgang van VWO-studenten aan de UvA (De Jong, Hoekstra en Vendel, 2001) bleek er wel een positief effect te bestaan van nauwkeurigheid op de inzet van de studenten en daarmee indirect ook op studievoortgang. Read More →

De inventarisatie is gebaseerd op onderzoeken die veelal een kwantitatieve definitie van onderwijsrendement hanteren. Deze onderzoeken hanteren meestal als indicator voor onderwijsrendement het slaagpercentage van een bepaald cohort studenten (numeriek rendement), het uitvalpercentage of het aantal gerealiseerde studiebelastingsuren van een cohort. Een opleiding is rendabeler indien de studievoortgang van cohorten sneller is, de uitval gering is en/of de studie-uitval vroegtijdig in de studie plaatsvindt. Onderwijsrendement kan ook kwalitatiever gedefinieerd worden. Er wordt dan gedoeld op de verhouding tussen bereikt opleidingspeil en het opleidingspeil bij de aanvang van de studie. Deze vorm van rendement roept de discussie op wat precies onder opleidingspeil wordt verstaan en is daarnaast moeilijker vast te stellen. Derhalve wordt deze definitie hier buiten beschouwing gelaten. Onderwijsrendement zien we als een relatieve maat. We kunnen alleen vaststellen of de ene opleiding meer of minder rendabel is dan andere. De commissie Wijnen (1992) spreekt in haar rapport over meer of minder studeerbaar. Zij doelt dan op de aan/afwezigheid van belemmerende factoren bij opleidingen, die van invloed is op het rendement. Andere termen in dit kader zijn studievoortgang en studiesucces.

Het rapport van Wijnen is onder andere gebruikt bij het beschrijven van de kenmerken van een studeerbare HBO-opleiding.

Op 12 februari 2009 hield het ICLON een symposium over ‘rendement’. De heer Van Berkel van de Universiteit Maastricht (vakgroep O&O), gaf een presentatie over ‘Mogelijkheden tot rendementsverbetering in het wetenschappelijk onderwijs.

De inventarisatie op deze website over maatregelen die studiesucces bevorderen is veelal gebaseerd op Nederlands onderzoek omdat deze onderzoeken de meeste zeggingskracht hebben voor het Hoger Onderwijs in de Nederlandse context. We vinden een bevestiging van dit standpunt bij verschillende onderzoekers. In hun standaard werk over onderwijsrendement erkennen Pascarella en Terenzini (1991) de invloed van de Nationale context door het als een beperking te noemen voor hun werk dat betrekking heeft op Noord Amerikaanse situatie. Jansen (1996) legt uit dat de situatie in het Angelsaksische universitair onderwijs nogal verschillend is van die van de Nederlandse (onderwijssysteem, financiering van studenten en opleidingen) en dat daarom onderzoeksresultaten betreffende rendement slecht te vertalen zijn naar de Nederlandse situatie. Aanvullend hierop wijst Bruinsma (2003) erop dat juist de Nederlandse verklaringsmodellen voor onderwijsrendement de invloed benadrukken van de (Nederlandse) contextvariabelen op het studierendement.

 

In Amerikaanse verklaringsmodellen (o.m. van Tinto, 1993) gaat de aandacht uit naar het belang van sociale en academische integratie. Op deze site is informatie over dit aspect veelal gebaseerd op deze Amerikaanse onderzoeken. Ook hier geldt echter dat de Amerikaanse context verschilt van de Nederlandse. Zo zijn studentencampussen een typisch Amerikaans verschijnsel dat in Nederland weinig voorkomt maar dat wellicht wel van invloed is op de integratie. De overige pagina’s, waar situationele factoren een grote rol spelen, zijn sterker gebaseerd op Nederlands onderzoek.

voorbereidingsmogelijkheden voor hoger opgeleide anderstaligen die willen gaan studeren aan een hogeschool of universiteit

OvO 1992, BLZ 56 NUMMER 4

De vraag van ‘hoger opgeleide anderstaligen’ naar cursussen waarmee zij zich kunnen voorbereiden op een studie aan een ho­geschool of universiteit is de laatste jaren sterk toegenomen. Oor­zaak daarvan is de gestage groei van het aantal ‘buitenlandse’ studenten, maar tevens het toenemende besef dat geen of weinig voorbereiding vrijwel garant staat voor mislukking en voor frus­tratie bij zowel studenten als docenten in het hoger onderwijs. Read More →